Filolog, który programuje. Humanistyka cyfrowa na studiach II stopnia na Uniwersytecie Jagiellońskim + test

Spis treści

• Humanista z narzędziami informatyka
• O co chodzi w humanistyce cyfrowej
• Pierwszy rok: wspólne podstawy
• Drugi rok: dwie ścieżki do wyboru
• Praktyki i dyplom w formie projektu
• Gdzie pracują absolwenci
• Podsumowanie

⇑Humanista z narzędziami informatyka

Humanistyka cyfrowa na UJ to stacjonarne studia magisterskie II stopnia, prowadzone po polsku, o profilu ogólnoakademickim. Trwają dwa lata, czyli cztery semestry, a do ukończenia potrzeba 120 punktów ECTS. Absolwent otrzymuje tytuł magistra, a dyscypliną wiodącą jest językoznawstwo.

Kierunek prowadzi Wydział Filologiczny, ale nie robi tego sam. To studia międzywydziałowe, współtworzone z Wydziałem Polonistyki i Biblioteką Jagiellońską, przy wsparciu specjalistów z informatyki i nauk społecznych. Zapleczem są projekty Digital Humanities Lab i DiHeLib oraz Jagiellońskie Centrum Humanistyki Cyfrowej.

⇑O co chodzi w humanistyce cyfrowej

Uczelnia opisuje kierunek jako połączenie językoznawstwa i literaturoznawstwa z przetwarzaniem danych, analizą tekstu i obrazu, programowaniem oraz projektowaniem narzędzi cyfrowych do badań humanistycznych. Studia mają wyraźnie projektowy charakter. Studenci współtworzą cyfrowe archiwa, narzędzia i edycje dostępne online, a także realizują własne projekty badawcze.

Studia są przeznaczone dla osób, które chcą połączyć wrażliwość humanisty z kompetencjami analitycznymi i technologicznymi. Nie chodzi więc o porzucenie filologii, tylko o poszerzenie sposobów pracy z tekstem, językiem i kulturą.

⇑Pierwszy rok: wspólne podstawy

Na pierwszym roku wszyscy realizują tę samą ścieżkę, poświęconą metodom pracy w humanistyce cyfrowej, programowaniu i technologiom internetowym. Wśród przedmiotów obowiązkowych są między innymi:

• metody badawcze humanistyki cyfrowej,
• cyfrowe zasoby językowe dla filologów,
• sztuczna inteligencja i LLM w pracy naukowej,
• cyfrowe przetwarzanie tekstu oraz komputerowe przetwarzanie obrazu i grafika komputerowa,
• elementy programowania i tworzenia skryptów,
• pozyskiwanie, przetwarzanie i wizualizacja danych w humanistyce.

Dochodzą do tego zajęcia o odpowiedzialnym korzystaniu z technologii: etyka pracy ze zbiorami danych i prawo autorskie w środowisku cyfrowym. Studenci wybierają też kursy, na przykład „Popkulturę algorytmiczną” albo „Semantyczny Internet”, a także biorą udział w kursie w języku obcym i lektoracie. Absolwent ma posługiwać się językiem obcym co najmniej na poziomie B2+.

⇑Drugi rok: dwie ścieżki do wyboru

Na drugim roku wszyscy uczą się projektowania UX, tworzenia baz danych w naukach humanistycznych i pracy z oprogramowaniem statystycznym (R i Python). Poza tym każdy wybiera jeden z dwóch modułów.

• Moduł filologiczny — przetwarzanie języka naturalnego, stylometria, elementy korpusologii oraz przekładoznawstwo cyfrowe i tłumaczenie maszynowe.
• Moduł edycyjny — digitalizacja, archiwa i biblioteki cyfrowe, modelowanie danych i standardy edycji cyfrowych, wizualna reprezentacja edycji, cyfrowe narzędzia pracy z rękopisem oraz zajęcia o społeczeństwie doby cyfrowej.

Przez wszystkie cztery semestry trwa seminarium kierunkowe, prowadzone w grupie filologicznej albo edycyjnej.

⇑Praktyki i dyplom w formie projektu

W ostatnim semestrze studenci odbywają 60 godzin praktyk zawodowych w instytucjach związanych z cyfryzacją kultury, analizą danych humanistycznych, tworzeniem treści cyfrowych czy archiwistyką cyfrową.

Praca dyplomowa nie jest klasycznym tekstem, tylko projektem cyfrowym z pisemną dokumentacją celów, metod i rezultatów. Może dotyczyć cyfryzacji dziedzictwa kulturowego, zastosowania narzędzi cyfrowych w humanistyce, etyki technologii albo praktycznego projektu w kulturze, edukacji lub mediach. Na egzaminie dyplomowym student prezentuje wyniki przed komisją i odpowiada na pytania.

⇑Gdzie pracują absolwenci

Uczelnia wskazuje instytucje kultury, edukację, media, sektor kreatywny i organizacje społeczne. Wśród możliwych ról wymienia:

• analityka treści i danych tekstowych,
• koordynatora projektów cyfrowych w instytucjach kultury i edukacji,
• specjalistę ds. otwartego dostępu i digitalizacji,
• specjalistę ds. transformacji cyfrowej i zarządzania wiedzą,
• projektanta treści i rozwiązań cyfrowych, także w obszarze UX i content strategy.

Można też kontynuować naukę w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych. Przy wydziale działa ponad 20 kół naukowych, a studenci mogą korzystać z wymian, takich jak Erasmus+, Una Europa czy MOST. W rekrutacji na studia II stopnia liczą się oceny ze studiów. Aktualne zasady kwalifikacji i opłaty warto sprawdzić w serwisie rekrutacyjnym uczelni, bo różnią się między naborami.

⇑Podsumowanie

Humanistyka cyfrowa na Uniwersytecie Jagiellońskim to dwuletnie studia magisterskie, które łączą filologię z programowaniem, analizą danych i projektowaniem narzędzi. Pierwszy rok daje wspólne podstawy, drugi pozwala skupić się na przetwarzaniu języka albo na edycjach cyfrowych i pracy z archiwami.

Absolwent ma rozumieć zarówno teksty kultury, jak i dane, które z nich powstają, a także krytycznie oceniać wpływ technologii na kulturę i społeczeństwo.

Test Predyspozycji

Odpowiedz na wszystkie pytania i sprawdź, czy humanistyka cyfrowa na studiach II stopnia to studia dla Ciebie! (test)