
Pacjent widzi lekarza, a laboratorium – rzadko kiedy. Tymczasem to właśnie tam, w probówce krwi czy kropli płynu mózgowo-rdzeniowego, często zapada rozstrzygnięcie: infekcja czy białaczka, zawał czy niestrawność. Specjalista laboratoryjnej diagnostyki medycznej to diagnosta laboratoryjny, który po studiach i specjalizacji odpowiada za najszerszy zakres badań – od morfologii z oceną rozmazu po zaawansowane analizy biochemiczne. Ocenia preparaty pod mikroskopem, zatwierdza wyniki, doradza lekarzom i często kieruje pracą całego laboratorium.

Dziecko rozwija się wolniej niż rówieśnicy, a lekarze od miesięcy nie potrafią powiedzieć dlaczego. W rodzinie kilka osób zachorowało na raka w młodym wieku. Przyszli rodzice czekają na wynik badania prenatalnego. W każdej z tych sytuacji odpowiedź może kryć się w DNA – a szuka jej specjalista laboratoryjnej genetyki medycznej. To diagnosta laboratoryjny, który bada chromosomy i geny pacjentów: ocenia chromosomy pod mikroskopem, analizuje wyniki sekwencjonowania i rozstrzyga, czy znaleziona zmiana może tłumaczyć chorobę.

Na rękojeści noża zostało kilka komórek naskórka, na niedopałku – ślad śliny. Dla laika to nic, dla genetyka sądowego może to być najważniejszy dowód w sprawie. Specjalista laboratoryjnej genetyki sądowej to diagnosta laboratoryjny, który z najdrobniejszych śladów biologicznych uzyskuje profile DNA, ustala pokrewieństwo i pomaga identyfikować szczątki ludzkie. Jego praca nie kończy się jednak w laboratorium: wyniki zamienia w opinię dla sądu lub prokuratury, a potem musi umieć ją obronić na sali rozpraw, odpowiadając na pytania stron.

Gorączka, dreszcze, spadające ciśnienie — lekarz podejrzewa sepsę i podaje antybiotyk, zanim wie, z czym walczy. Czy trafił? Odpowiedź przyniesie laboratorium mikrobiologiczne. Specjalista mikrobiologii medycznej hoduje i identyfikuje bakterie, grzyby, wirusy i pasożyty z krwi, moczu, wymazów czy płynu mózgowo-rdzeniowego, sprawdza, na jakie leki są wrażliwe, i podpowiada lekarzom, jak skutecznie leczyć. Jest też strażnikiem szpitala: wyłapuje groźne, oporne szczepy, zanim rozniosą się po oddziałach.