
Pozew o rozwód, instrukcja obsługi, zaświadczenie lekarskie, a obok tego wiersz, dramat i reportaż — z takimi tekstami pracują studenci modułu filologia rosyjska – przekładoznawstwo na Uniwersytecie w Białymstoku. To dwuletnie studia magisterskie dla osób, które dobrze znają rosyjski i chcą zająć się przekładem na poważnie, od teorii po wprowadzenie do zawodu tłumacza przysięgłego — a na końcu możesz sprawdzić, czy taka ścieżka to coś dla Ciebie.
Filologia na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu w Białymstoku to studia II stopnia, w ramach których student wybiera jeden z trzech modułów specjalizacyjnych: filologię angielską, filologię angielską z elementami translatoryki albo filologię rosyjską – przekładoznawstwo. Ten tekst dotyczy trzeciej ścieżki. Studia trwają dwa lata, czyli cztery semestry, odbywają się w trybie stacjonarnym i mają profil ogólnoakademicki. Zajęcia prowadzone są po polsku i po rosyjsku, a cały program modułu to 120 punktów ECTS i 950 godzin zajęć.
Uczelnia kieruje tę ofertę do absolwentów studiów I stopnia, którzy znają rosyjski na poziomie C1 i chcą zdobyć wiedzę oraz umiejętności z zakresu przekładu. Absolwenci filologii rosyjskiej są kwalifikowani na podstawie oceny z dyplomu i średniej ze studiów. Osoby po innych kierunkach humanistycznych również mogą się starać o przyjęcie, ale muszą wykazać znajomość rosyjskiego na poziomie C1, a bez certyfikatu zdają egzamin wstępny z wiedzy filologicznej. Aktualne zasady kwalifikacji i opłaty warto sprawdzić w serwisie rekrutacyjnym uczelni, bo różnią się między naborami.
Fundamentem programu jest praktyczna nauka języka rosyjskiego. Studenci ćwiczą wszystkie sprawności, czyli pisanie, czytanie, mówienie i rozumienie ze słuchu, utrwalają gramatykę i ortografię, a przy okazji poznają realia Rosji i różnice kulturowe, także te dotyczące mentalności. Celem jest posługiwanie się rosyjskim w mowie i piśmie na poziomie C2. Do tego dochodzi drugi język obcy, w którym absolwent ma osiągnąć poziom B1, oraz specjalistyczne warsztaty językowe.
W programie są też zajęcia o semantyce i pragmatyce dyskursu w języku rosyjskim. Studenci analizują dyskurs medialny, polityczny i religijny oraz przyglądają się temu, jak język staje się narzędziem perswazji, propagandy i manipulacji. Osobny przedmiot pokazuje, jak w doskonaleniu języka wykorzystać podcasty, wideoblogi, aplikacje mobilne, gry internetowe i platformy edukacyjne.
Najważniejszą częścią modułu jest blok zajęć przekładoznawczych. Łączy on teorię z dużą liczbą ćwiczeń na konkretnych tekstach:
Ciekawostka: jednym z tematów teorii tłumaczenia jest mit tłumaczenia naturalnego, czyli przekonanie, że „tłumaczyć każdy może”. Studenci rozbierają je na części, omawiając kompetencje tłumacza i jego warsztat pracy.
Moduł obejmuje także wprowadzenie do zawodu tłumacza przysięgłego. Studenci analizują ustawę o zawodzie tłumacza przysięgłego i związane z nią rozporządzenia, a następnie ćwiczą przekład dokumentów z rosyjskiego i na rosyjski. Na liście są akty urodzenia, małżeństwa i zgonu, świadectwa szkolne, dyplomy ukończenia studiów i inne dokumenty potwierdzające wykształcenie. Poznają też repertorium tłumacza, formułę poświadczającą oraz specyfikę tłumaczenia dawnych dokumentów. Zajęcia te nie dają uprawnień tłumacza przysięgłego, ale pokazują, jak wygląda ta praca od strony formalnej i praktycznej.
Przekład nie odbywa się w próżni, dlatego w programie jest literatura rosyjska od lat 90. XX wieku oraz kultura krajów obszaru rosyjskojęzycznego, z realioznawstwem i relacjami obyczajowymi. Wśród zajęć do wyboru są między innymi toposy i motywy w literaturach słowiańskich, rosyjska literatura niefikcjonalna, czyli reportaż, wspomnienia i esej, a także typologia bohaterów współczesnej literatury rosyjskiej. Studenci wybierają metodologię badań językoznawczych albo literaturoznawczych i odpowiednie seminarium magisterskie, które kończy się pracą dyplomową. Program uzupełniają technologia informacyjna, ochrona własności intelektualnej z prawem autorskim oraz praktyki zawodowe w instytucji przyjmującej.
Absolwent ma wysokie kompetencje językowe i potrafi tworzyć oraz redagować teksty obcojęzyczne. Uczelnia wymienia szeroki wachlarz miejsc pracy:
Filologia rosyjska – przekładoznawstwo na Uniwersytecie w Białymstoku to dwuletnie studia magisterskie dla osób, które swobodnie posługują się rosyjskim i chcą zrobić z niego narzędzie pracy. Program łączy doskonalenie języka do poziomu C2 z teorią i praktyką przekładu: od tekstów literackich, przez dokumenty specjalistyczne, po wprowadzenie do zawodu tłumacza przysięgłego. Zajęcia z literatury i kultury oraz seminarium magisterskie dają też podstawy do dalszej pracy naukowej.

10 pytań · dwie minuty